Ülseratif Kolit Nedir - Sayfa İçeriği
Ülseratif kolit, sindirim sistemi hastalıkları arasında kronik seyri nedeniyle dikkatle takip edilmesi gereken bir rahatsızlıktır. İltihaplı bağırsak hastalığı (İBH) grubunda yer alan bu durum, kalın bağırsağın iç yüzeyini döşeyen tabakanın iltihaplanmasıyla karakterize olup yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Erken teşhis ve doğru yönetimle semptomları kontrol altına almak mümkündür.
Ülseratif Kolit: Tanımı ve Başlıca Belirtileri
Ülseratif kolit, genellikle rektumdan başlayarak kalın bağırsağın (kolon) diğer kısımlarına doğru yayılan sürekli bir iltihaplanma sürecidir. Bu iltihaplanma, bağırsak duvarında “ülser” adı verilen küçük yaraların oluşmasına neden olur. Hastalık “alevlenme” ve “iyilik (remisyon)” dönemleriyle seyreder.
En yaygın belirtiler şunlardır:
- Karın Ağrısı ve Kramplar: Genellikle dışkılama öncesi artan şiddetli kramplar.
- Kanlı ve Mukuslu İshal: En belirgin işaretlerden biridir; dışkıda kan görülmesi hastalığın aktif olduğunu gösterir.
- Sürekli Dışkılama İhtiyacı: Bağırsakların tam boşalmadığı hissi ve sık sık tuvalete çıkma arzusu.
- Sistemik Belirtiler: Halsizlik, iştahsızlık, kontrolsüz kilo kaybı ve bazen hafif ateş.
Tedavi Yöntemleri: İlaç ve Yaşam Tarzı
Ülseratif kolit tedavisi kişiye özel planlanır. Hastalığın şiddetine göre ilk aşamada iltihabı baskılayan (anti-inflamatuar) ilaçlar, bağışıklık sistemini düzenleyici tedaviler veya biyolojik ajanlar kullanılır. Hafif vakalarda rektal yoldan uygulanan lavmanlar yeterli olabilirken, yaygın tutulumda ağızdan alınan veya damar yoluyla uygulanan ilaçlar tercih edilir.
Cerrahi Müdahale Ne Zaman Gerekli Olur?
Çoğu hasta ilaçla yönetilebilse de, bazı durumlarda cerrahi müdahale kaçınılmaz hale gelir. Ülseratif kolit hastalarında cerrahi seçenekler şu durumlarda değerlendirilir:
İlaç Tedavisine Yanıtsızlık: Maksimum dozda ilaç kullanılmasına rağmen alevlenmelerin durdurulamaması.
Ciddi Komplikasyonlar: Bağırsak delinmesi (perforasyon), kontrol altına alınamayan ağır kanamalar veya “toksik megakolon” adı verilen bağırsağın aşırı genişlemesi durumu.
Kanser Riski ve Pre-kanseröz Oluşumlar: Uzun süreli (8-10 yıldan fazla) hastalık varlığında kolon kanseri riski artar. Düzenli kolonoskopi takiplerinde şüpheli hücreler saptanırsa koruyucu cerrahi önerilir.
Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar, İstanbul’daki kliniğinde ülseratif kolit ve cerrahi süreçleri hakkında multidisipliner bir yaklaşımla hastalarına destek vermektedir.
