Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar | Proktoloji | Kolorektal Cerrah | Genel Cerrah istanbulProf. Dr. İlknur Erenler Bayraktar | Proktoloji | Kolorektal Cerrah | Genel Cerrah istanbulProf. Dr. İlknur Erenler Bayraktar | Proktoloji | Kolorektal Cerrah | Genel Cerrah istanbul
mail@ilknurerenlerbayraktar.com
Kat:12 d:68, 34394 Şişli/İstanbul, Türkiye
Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar | Proktoloji | Kolorektal Cerrah | Genel Cerrah istanbulProf. Dr. İlknur Erenler Bayraktar | Proktoloji | Kolorektal Cerrah | Genel Cerrah istanbulProf. Dr. İlknur Erenler Bayraktar | Proktoloji | Kolorektal Cerrah | Genel Cerrah istanbul

Kolonoskopi Hazırlığı: Bağırsak Temizliği Nasıl Yapılır, Ne Yenir? | Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar

Kolonoskopi hazırlığı: berrak sıvılar, bağırsak temizleme solüsyonu ve temiz kalın bağırsak illüstrasyonu – Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar
İB

Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar
Genel Cerrahi Uzmanı · Kolorektal Cerrahi ve Proktoloji · Şişli, İstanbul · Güncelleme: 18 Kasım 2026

Kolonoskopi hazırlığı nasıl yapılır sorusunun kısa cevabı şudur: işlemden 3 gün önce çekirdekli ve lifli gıdalar bırakılır, bir gün önce öğleden sonra yalnızca berrak sıvılara geçilir ve hekimin verdiği bağırsak temizleme solüsyonu genellikle iki doza bölünerek (bir kısmı akşam, kalanı işlem sabahı) içilir. Hazırlığın başarılı olduğunun işareti, dışkının tortusuz, açık sarı ve idrar gibi berrak bir sıvıya dönüşmesidir. İyi temizlenmiş bir bağırsakta küçük polipler bile gözden kaçmaz; yetersiz hazırlık ise işlemin tekrarlanmasına neden olabilir. Kullandığınız ilaçları (kan sulandırıcı, şeker ilacı, demir) mutlaka önceden hekiminize söyleyin. Bu rehber, Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar’ın hastalarına verdiği hazırlık önerilerine dayanmaktadır.

  • 7 gün önce: Demir ilaçlarını bırakın; kan sulandırıcı ve şeker ilaçlarınızı hekiminizle konuşun
  • 3 gün önce: Çekirdekli meyveler, tam tahıl, kuruyemiş, baklagil ve çiğ sebze yok
  • 1 gün önce: Hafif kahvaltı ve öğle yemeği, öğleden sonra yalnızca berrak sıvı
  • Solüsyon: Çoğunlukla bölünmüş doz; son yudum işlemden en az 2 saat önce
  • Başarı işareti: İdrar gibi berrak, açık sarı, tortusuz dışkı
  • İşlem günü: Yanınızda refakatçi olsun; o gün araç kullanmayın
  • İletişim: 0 543 913 97 71 (WhatsApp)

Kolonoskopi Hazırlığı Neden Bu Kadar Önemli?

Kolonoskopinin doğruluğu büyük ölçüde bağırsak temizliğinin kalitesine bağlıdır; bağırsak duvarı dışkı artıklarından tamamen arınmazsa küçük ve yassı polipler gözden kaçabilir. Kolonoskopi, kalın bağırsağın iç yüzeyini ucunda kamera bulunan ince, esnek bir tüple inceleyen ve aynı seansta polip çıkarılabilen bir işlemdir. Ancak kamera yalnızca temiz bir yüzeyi net görebilir.

Çalışmalar, kolonoskopilerin yaklaşık dörtte birinde hazırlığın yetersiz kaldığını gösteriyor. Yetersiz hazırlıkta işlem uzar, bazı bölümler değerlendirilemez ve çoğu zaman kısa süre içinde kolonoskopinin tekrarlanması gerekir. Bu da hasta için yeniden diyet, yeniden solüsyon ve yeniden sedasyon demektir. Kendi pratiğimde hastalarıma hep şunu söylerim: kolonoskopinin yarısı işlem odasında, yarısı evde yapılır.

Kolonoskopinin hangi durumlarda gerektiğini ve işlemin nasıl yapıldığını Kolonoskopi Nedir? İstanbul’da Kolonoskopi Ne Zaman Gerekir? yazımızda ayrıntılı anlattık. Bu yazı ise yalnızca hazırlık sürecine odaklanıyor.

Gün Gün Kolonoskopi Hazırlık Takvimi

Kolonoskopi hazırlığı tek bir akşamlık iş değildir; ilaç düzenlemesi bir hafta önce, diyet değişikliği üç gün önce, berrak sıvı dönemi ise bir gün önce başlar. Aşağıdaki takvim genel bir çerçevedir; hekiminizin size verdiği yazılı talimat her zaman önceliklidir.

ZamanYapılacaklar
7 gün önceDemir ilaçlarını bırakın. Kan sulandırıcı, şeker ve kilo verme iğneleri gibi ilaçlarınızın listesini hekiminizle paylaşın. Solüsyonu eczaneden temin edin.
3 gün önceÇekirdekli meyve ve sebzeler (kivi, çilek, incir, üzüm, domates), tam tahıllı ekmek, kepek, kuruyemiş, susam, haşhaş, mısır, baklagil ve çiğ salatayı bırakın.
1 gün önce (sabah-öğle)Hafif ve posasız kahvaltı ve öğle yemeği: beyaz ekmek, haşlanmış yumurta, beyaz peynir, pirinç pilavı, makarna, kabuksuz haşlanmış patates, haşlanmış tavuk veya balık.
1 gün önce (öğleden sonra)Katı gıdayı bırakın, yalnızca berrak sıvılar: su, süzülmüş berrak et/tavuk suyu, posasız elma suyu, açık çay, berrak spor içecekleri.
1 gün önce (akşam)Solüsyonun ilk dozu (hekiminizin tarif ettiği saatte). Bol berrak sıvı içmeye devam edin.
İşlem günüSolüsyonun ikinci dozu işlemden 4-6 saat önce; son yudum işlemden en az 2 saat önce bitmeli. Sonrasında ağızdan hiçbir şey almayın.

İşlem saatiniz öğleden sonraya planlandıysa, solüsyonun tamamını işlem sabahı içmeniz istenebilir. Bu nedenle randevu saatinizi öğrendiğinizde hazırlık saatlerinizi de mutlaka teyit edin.

Kolonoskopi Öncesi Ne Yenir, Ne Yenmez?

Kolonoskopi öncesi beslenmenin amacı, bağırsakta iz bırakan posa ve çekirdekleri azaltmaktır; çekirdekler ve kabuklar solüsyonla atılamayıp kamerayı ve aspirasyon kanalını tıkayabilir. Son günde ise yalnızca içinden bakıldığında karşısı görülebilen, yani berrak sıvılar serbesttir.

Serbest (son 3 gün)Yasak (son 3 gün)Son gün öğleden sonra serbest olan berrak sıvılar
Beyaz ekmek, beyaz pirinç, makarna, şehriyeTam buğday, çavdar, kepekli ekmek, bulgur, yulafSu, maden suyu
Haşlanmış yumurta, beyaz peynirKuruyemiş, susam, haşhaş, çekirdekSüzülmüş, içinde parça olmayan et/tavuk suyu
Haşlanmış tavuk, balık, hindiKivi, çilek, incir, üzüm, nar, domates, salatalıkPosasız elma suyu
Kabuksuz haşlanmış patatesMısır, nohut, mercimek, fasulyeAçık çay, şekerli su (sütsüz)
Muz, kabuğu soyulmuş elma kompostosuÇiğ salata, yeşillik, kabuklu sebzelerBerrak spor içecekleri (kırmızı/mor renkli olmayan)

Dikkat: Son günde süt, ayran, yoğurt, posalı meyve suyu ve kırmızı ya da mor renkli içecekler (vişne suyu, şalgam, kırmızı spor içecekleri) içmeyin. Kırmızı renk bağırsak duvarında kan gibi görünebilir. Alkol de hazırlık süresince uygun değildir.

Kronik kabızlığınız veya huzursuz bağırsak şikâyetleriniz varsa, beslenme düzeninizle ilgili ayrıntılı bilgi için Kronik Kabızlık ve Huzursuz Bağırsak Sendromu mu, Ciddi Hastalık mı? yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Bağırsak Temizleme Solüsyonu Nasıl İçilir?

Bağırsak temizleme solüsyonu, en iyi sonucu bölünmüş doz şeklinde, yani bir kısmı işlemden önceki akşam, kalanı işlem sabahı içildiğinde verir. Bölünmüş doz uygulaması, solüsyonun tamamının bir gece önce içilmesine göre daha temiz bir bağırsak sağlar ve uluslararası kılavuzlarda öncelikli olarak önerilir.

  • Soğuk için: Solüsyonu buzdolabında soğutmak tadını belirgin şekilde hafifletir.
  • Pipetle ve düzenli aralıklarla için: Genellikle her 10-15 dakikada bir bardak önerilir; bir anda içmeye çalışmak bulantıyı artırır.
  • Arkasından berrak sıvı için: Solüsyonun yanında içilmesi önerilen ek sıvı miktarı, temizliğin kalitesini doğrudan etkiler.
  • Hareket edin: Ev içinde yürümek bağırsak hareketlerini hızlandırır.
  • Bulantı olursa: 20-30 dakika ara verin, sonra daha yavaş devam edin. Kusma tekrarlarsa hekiminizi arayın.
  • Makat cildini koruyun: Sık dışkılama makatta tahrişe yol açabilir; kâğıt yerine ıslak pamuk kullanmak ve ince bir koruyucu krem sürmek rahatlatır. Hemoroidi olan hastalar için bu adım özellikle önemlidir; ayrıntılar Hemoroid (Basur) Nedir? yazımızda.

Hazırlığın yeterli olup olmadığını nasıl anlarsınız? Son dışkılamalarınız tortusuz, açık sarı ve idrar gibi berrak bir sıvı şeklinde olmalıdır. Hâlâ kahverengi, bulanık ya da parçalı dışkı geliyorsa, işlemden önce kliniğe haber verin; ek hazırlık gerekebilir.

Kullandığınız İlaçlar: Hangisi Bırakılır?

Kolonoskopi öncesinde bazı ilaçların dozu değiştirilir veya geçici olarak bırakılır; ancak hiçbir ilacı, özellikle kan sulandırıcıları, hekiminize danışmadan kesmemelisiniz.

  • Demir ilaçları: Genellikle 5-7 gün önce bırakılır; bağırsak duvarında koyu artık bırakarak görüşü bozar.
  • Kan sulandırıcılar ve pıhtı önleyiciler: Polip çıkarılma ihtimaline göre, kalp veya nöroloji hekiminizle birlikte karar verilir. Aspirini kendi kendinize bırakmayın.
  • Şeker ilaçları ve insülin: Berrak sıvı döneminde kan şekeri düşebileceği için dozun ayarlanması gerekir.
  • Kilo verme ve şeker tedavisinde kullanılan haftalık iğneler (GLP-1 grubu): Mide boşalmasını yavaşlatabildikleri için hazırlık planının buna göre yapılması gerekir; işlemden önce mutlaka belirtin.
  • Tansiyon ve kalp ilaçları: Çoğunlukla işlem sabahı az bir yudum suyla alınmaya devam edilir.
  • Lif takviyeleri ve kabızlık ilaçları: Posa yapan lif takviyeleri birkaç gün önce bırakılır.

Özel Durumlar: Kabızlık, Diyabet, Böbrek Hastalığı

Kronik kabızlığı, diyabeti, böbrek ya da kalp yetmezliği olan, daha önce bağırsak ameliyatı geçirmiş veya önceki kolonoskopisinde hazırlığı yetersiz kalan hastalarda hazırlık kişiye özel planlanır.

  • Kronik kabızlık: Diyete daha erken başlanması ve uzatılmış bir temizlik programı gerekebilir.
  • Böbrek yetmezliği ve kalp yetmezliği: Sıvı ve tuz dengesini bozmayan solüsyon tercih edilir; bazı fosfat içerikli preparatlar bu hastalarda uygun değildir.
  • Diyabet: Randevunun sabah erken saatlere alınması ve kan şekerinin sık ölçülmesi önerilir.
  • İleri yaş: Sıvı kaybına bağlı halsizlik ve baş dönmesine karşı berrak sıvı tüketimine özen gösterilmelidir.
  • Ülseratif kolit ve Crohn hastaları: Hastalık aktivitesine göre hazırlık ve işlem zamanlaması planlanır. Ayrıntılar: Ülseratif Kolit ve Crohn Farkı Nedir?

İşlem Günü ve Sonrası

Kolonoskopi çoğunlukla sedasyon (hafif uyutma) altında yapılır ve 20-40 dakika sürer; sedasyon nedeniyle işlem günü bir refakatçiyle gelmeniz ve o gün araç kullanmamanız gerekir.

  • Yanınızda getirin: Kullandığınız ilaçların listesi, önceki kolonoskopi ve patoloji raporları, kan tahlilleri
  • Rahat kıyafet giyin; takı, saat ve oje gibi aksesuarları evde bırakın
  • İşlem sonrası gaz ve şişkinlik: Bağırsak hava ile şişirildiği için birkaç saat sürebilir; yürümek rahatlatır
  • Beslenme: İşlemden sonra hafif yemeklerle başlayıp aynı gün normal beslenmeye dönülebilir
  • Polip çıkarıldıysa: Patoloji sonucuna göre bir sonraki kontrolün ne zaman yapılacağı belirlenir. Bu konuda Bağırsak Polipleri Kansere Döner mi? yazımızı okuyabilirsiniz.

Taramaya kaç yaşında başlanması ve kontrol aralıkları için Kolorektal Kanser Taraması ve Erken Tanı ile Ailemde Kolon Kanseri Var: Taramaya Kaç Yaşında Başlamalıyım? yazılarımıza bakabilirsiniz. 40 yaş altında makattan kanama gibi uyarı belirtileri olanlar için Genç Yaşta Kolon Kanseri yazımız yol gösterici olacaktır.

Ne Zaman Hemen Başvurmalısınız?

Hazırlık sırasında ya da kolonoskopiden sonraki günlerde aşağıdaki durumlardan biri gelişirse beklemeden hekiminize ulaşın veya acil servise başvurun.

⚠️ Acil Değerlendirme Gerektiren Durumlar
  • Solüsyonu içerken tekrarlayan kusma ve sıvıyı tutamama
  • Baş dönmesi, bayılma hissi, idrar miktarında belirgin azalma (sıvı kaybı)
  • İşlemden sonra giderek artan şiddetli karın ağrısı ve karında sertlik
  • Ateş ve titreme
  • Polip çıkarılmasından sonra birkaç damladan fazla, pıhtılı veya tekrarlayan kanama. Kanama nedenleri için: Rektal Kanama Nedenleri

Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar
Genel Cerrahi Uzmanı, Kolorektal Cerrah · İstanbul · Kolonoskopi, Kolorektal Kanser Cerrahisi, Laparoskopik ve Robotik Cerrahi, Proktoloji

Hakkında · Randevu Formu · Randevu (0 543 913 97 71)

Bu içerik Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar tarafından tıbben incelenmiş ve onaylanmıştır. Buradaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; size verilen kişisel hazırlık talimatı her zaman önceliklidir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Kolonoskopi Randevusu ve Hazırlık Planı

Kolonoskopi öncesinde ilaçlarınızı, kronik hastalıklarınızı ve varsa önceki raporlarınızı birlikte değerlendirip size özel hazırlık takvimi oluşturuyoruz. Hazırlıkla ilgili sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.

0 543 913 97 71

Sık Sorulan Sorular

Kolonoskopiden kaç gün önce diyete başlanır?

Genellikle işlemden 3 gün önce çekirdekli meyve ve sebzeler, tam tahıllar, kuruyemiş ve baklagiller bırakılır. İşlemden bir gün önce hafif bir kahvaltı ve öğle yemeğinin ardından yalnızca berrak sıvılara geçilir. Kronik kabızlığı olan hastalarda diyete daha erken başlanması istenebilir.

Kolonoskopi öncesi ne yenir?

Son günlerde beyaz ekmek, beyaz pirinç, makarna, haşlanmış yumurta, beyaz peynir, kabuksuz haşlanmış patates, haşlanmış tavuk ve balık gibi posası az yiyecekler tüketilebilir. İşlemden önceki gün öğleden sonra ise yalnızca su, süzülmüş et suyu, posasız elma suyu ve sütsüz açık çay gibi berrak sıvılar serbesttir.

Bağırsak temizliğinin yeterli olduğunu nasıl anlarım?

Son dışkılamalarınız tortusuz, açık sarı ve idrar gibi berrak bir sıvı şeklindeyse hazırlık yeterlidir. Hâlâ kahverengi, bulanık veya parçalı dışkı geliyorsa işlemden önce kliniğe haber vermelisiniz; ek hazırlık gerekebilir.

Kolonoskopi öncesi su içilir mi?

Evet. Berrak sıvı döneminde bol su içmek hem temizliği kolaylaştırır hem de sıvı kaybını önler. Sedasyon uygulanacaksa, genellikle işlemden 2 saat öncesine kadar berrak sıvı içilebilir; bu süreden sonra ağızdan hiçbir şey alınmaz.

Kan sulandırıcı kullanıyorum, kolonoskopiden önce bırakmalı mıyım?

Kan sulandırıcıları kendi kendinize bırakmamalısınız. İlacın türüne ve polip çıkarılma ihtimaline göre, ilacı reçete eden kalp veya nöroloji hekiminizle birlikte karar verilir. Bazı hastalarda ilaca ara verilir, bazılarında ise devam edilir.

İstanbul’da kolonoskopi için hangi doktora başvurmalıyım?

Kolonoskopi; makattan kanama, bağırsak alışkanlığında değişiklik, ailede kolon kanseri öyküsü veya tarama amacıyla bir genel cerrahi ve kolorektal cerrahi uzmanı tarafından yapılabilir. İstanbul Şişli’de Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar, kolonoskopi, polip çıkarılması, kolorektal kanser cerrahisi ve proktoloji alanlarında hasta değerlendirmektedir. Randevu ve kişisel hazırlık planı için 0 543 913 97 71 numarası üzerinden iletişime geçilebilir.

Prof. Dr. İlknur Erenler Bayraktar ile Randevu

Kolonoskopi, polip takibi veya bağırsak şikâyetleriniz için İstanbul Şişli’de değerlendirme: 0 543 913 97 71 (WhatsApp/telefon).

0 543 913 97 71

İlgili İçerikler