Kabızlık Nedir - Sayfa İçeriği
Kabızlık; dışkılama sıklığının azalması, dışkının sertleşmesi ve tuvalette ıkınma ihtiyacının artmasıyla kendini gösterebilen yaygın bir sindirim sorunudur. Bazı kişilerde kısa süreli görülürken, bazı kişilerde daha uzun sürerek kronik kabızlık tablosuna dönüşebilir. Kabızlık, proktolojik şikâyetleri (ör. hemoroid ve makat çatlağı gibi) tetikleyebileceği için doğru değerlendirme önemlidir.
Bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için hekim muayenesi gerekir.
Kabızlık Nedir?
Kabızlık, genellikle:
- Dışkılamanın seyrekleşmesi,
- Dışkının sert ve kuru olması,
- Dışkılama sırasında zorlanma/ıkınma,
- Tam boşalamama hissi
gibi durumlarla tarif edilir.
Her kişide “normal” dışkılama düzeni farklı olabildiğinden, kabızlığın değerlendirmesi şikâyetin süresi ve yaşam kalitesine etkisi ile birlikte yapılır.
Kronik Kabızlık Nedir?
Kabızlık şikâyetleri haftalar boyunca devam ettiğinde ve yaşamı belirgin etkilediğinde kronik kabızlık düşünülür. Kronikleşen kabızlık; tekrar eden hemoroid şikâyetleri, makat bölgesinde ağrı ve tahriş gibi sorunlarla birlikte görülebilir.
Kabızlık Belirtileri Nelerdir?
- Sert dışkılama
- Ikınma ihtiyacının artması
- Dışkılama sonrası rahatlayamama
- Karında şişkinlik ve rahatsızlık
- Dışkılama sıklığının azalması
Şikâyetlere makat kanaması, şiddetli ağrı, kilo kaybı veya uzun süren dışkılama alışkanlığı değişikliği eşlik ediyorsa gecikmeden değerlendirme gerekir.
Kabızlık Neden Olur?
Kabızlığın sık görülen nedenleri:
- Yetersiz lif tüketimi ve düşük su alımı
- Hareketsiz yaşam
- Tuvalet erteleme alışkanlığı
- Uzun süre tuvalette oturma ve ıkınma
- Bazı ilaçlar (hekimin değerlendirmesi gerekir)
- Stres, düzensiz beslenme
Neden kişiye göre değiştiği için “tek bir çözüm” yerine kişiye özel plan önemlidir.
Kabızlık Hemoroid ve Makat Çatlağını Tetikler mi?
Sert dışkılama ve ıkınma; makat bölgesinde basıncı artırarak hemoroid şikâyetlerini ve anal fissür (makat çatlağı) ağrısını tetikleyebilir. Bu yüzden kabızlığın yönetimi, proktolojiyle ilgili birçok sorunun kontrolünde önemli bir basamaktır.
Kabızlık ve hemoroid için hangi doktora gidilmeli?
Excel’de yer alan arama niyetiyle aynı şekilde sık sorulan soru şudur: “kabızlık ve hemoroid için hangi doktora gidilmeli”.
Genel olarak:
- Kabızlık ve hemoroid şikâyetleri birlikteyse ilk başvuru çoğu zaman Genel Cerrahi (kuruma göre proktoloji/kolorektal cerrahi) olabilir.
- Gerekirse hekim, ek değerlendirme için ilgili branşlara yönlendirme yapabilir.
Kabızlık Nasıl Geçer? Tedavi Yaklaşımı
Kabızlık yönetiminde hedef; dışkıyı yumuşatmak, ıkınmayı azaltmak ve düzenli tuvalet alışkanlığı oluşturmaktır. Plan genellikle:
- Lif ve su düzeni
- Düzenli hareket
- Tuvalet alışkanlığını düzeltme
- Hekimin uygun görmesi halinde medikal destek başlıklarıyla şekillenir.
- İlaç/ürün kullanımı mutlaka hekim önerisiyle olmalıdır.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden değerlendirme önerilir:
- Makattan kanama
- Şiddetli makat ağrısı
- Ateş, genel durum bozukluğu
- İstemsiz kilo kaybı
- Kabızlığın yeni başlayıp hızla kötüleşmesi
- Uzun süredir devam eden (kronikleşen) kabızlık
SSS (Sık Sorulan Sorular)
1) Kabızlık nedir?
Kabızlık, dışkının sertleşmesi ve dışkılamanın zorlaşmasıyla seyreden bir durumdur.
2) Kronik kabızlık nedir?
Kabızlığın uzun süre devam etmesi ve yaşam kalitesini etkilemesidir.
3) Kabızlık hemoroid yapar mı?
Ikınma ve sert dışkılama hemoroid şikâyetlerini tetikleyebilir; değerlendirme kişiye göre yapılır.
4) Kabızlık makat çatlağını artırır mı?
Sert dışkılama ve ıkınma, anal fissür (makat çatlağı) ağrısını artırabilir.
5) Kabızlık ve hemoroid için hangi doktora gidilmeli?
“kabızlık ve hemoroid için hangi doktora gidilmeli” sorusunda çoğunlukla ilk değerlendirme Genel Cerrahi / proktoloji / kolorektal cerrahi üzerinden yapılır.
6) Kabızlık nasıl geçer?
Nedene göre değişir; genellikle lif–su düzeni, hareket ve tuvalet alışkanlığının düzenlenmesiyle planlanır.
7) Ne zaman doktora gitmeliyim?
Kanama, şiddetli ağrı, kilo kaybı veya uzun süren kabızlık varsa muayene önerilir.
